Волковысская газета «Наш час», новости Волковыска

Образование

Падарожжы па коласаўскіх мясцінах…

Падарожжы па коласаўскіх мясцінах…
29 Октября
2017 г. Воскресенье

Няма ў чалавека нічога прыгажэй і даражэй за радзіму. Чалавек без радзімы — бедны чалавек.

Набліжаюцца 135-я ўгодкі з дня наражэння слын­нага дзядзькі Якуба. У вольны час можна здзейсніць вандроўкі па коласаўскіх мясцінах. А іх у сінявокай Беларусі шмат.

Малая радзіма Якуба Ко­ласа (Канстанціна Міхайлаві­ча Міцкевіча) — засценак Акінчыцы (цяпер у межах г. Стоўбцы). Неўзабаве пасля наражэння Костуся (так звалі Канстанціна дома), сям’я пе­раехала ва ўрочышча Ласток (або Сухошчына), потым, у 1890—1904 гг., Міцкевічы жылі ў леснічоўцы Альбуць паблі­зу Мікалаеўшчыны. Хлопчык надзвычай любіў слухаць бе­ларускія песні, якія спявала маці. Вялікі аўтарытэт меў у падлетка дзядзька па бацьку Антось, які першы абудзіў цікавасць да літаратуры.

Юнак скончыў 2-гадовае Мікалаеўшчынскае народнае вучылішча. Затым тры гады жыў у Альбуці, дапамагаў на гаспадарцы бацькам. У 1898 г. паступіў у Нясвіжскую настаўніцкую семінарыю. Пасля заканчэння яе ў 1902 г. працаваў настаўнікам на Палессі ў вёсках Люсіна (цяпер Ганцавіцкі раён), Пінкавічы (цяпер Пінскі раён). Адметна, што педагог Колас зрабіў этнаграфічныя і фальклорныя запісы мілагучнага Палесся. У 1905 г. ён склаў петыцыю пінкавіцкіх сялян з патрабаваннямі да памешчыка Зыгмунта Скірмунта, за гэта на пачатку 1906 г. быў пераведзены з Пінкавіч на працу ў Верхменскае народнае вучылішча (ця­пер Смалявіцкі раён). Актыўна ўдзельнічаў у нелегальным настаўніцкім з’ездзе (9—10.07.1906 г.) у Мікалаеўшчыне. Яму забаранілі настаўнічаць.

Зімою 1906—1907 гг. Я. Колас жыў у родных у леснічоўцы Смалярня, дзе без адпаведнага дазволу адкрыў прыватную школу. У студзені—красавіку 1908 г. працаваў у прыватнай беларускамоўнай школе ў вёсцы Сані (цяпер Талачынскі раён). Неўзабаве быў арыштаваны і 15.09.1908 г. асуджаны на 3 гады турэмнага зняволення, якое адбываў у Мінскім астрогу. Пасля вызвалення ён без дазволу навучаў дзяцей чыгуначнікаў у Лунінцы, у 1912 г. атрымаў пасведчанне пра дабранадзейнасць і да 1914 г. афіцыйна працаваў на­стаўнікам у Купяцічах паблізу Пінска, а затым у Пінскім 3-м прыходскім вучылішчы. У чэрвені 1913 г. ажаніўся з настаўніцай пінскай чыгуначнай школы Марыяй Дзмітрыеўнай Каменскай, яны пражылі разам больш за 30 гадоў, мелі трох сыноў. А ў жніўні 1912 г. на леснічоўцы Смольня, паблізу Мікалаеўшчыны, Я. Колас пазнаёміўся з Янкам Купалам, пачалося іх сяброўства.

Падчас Першай сусветнай вайны Колас служыў у Пер­мі, ваяваў на Румынскім фронце. У 1921 г. Я. Колас быў выкліканы ўрадам БССР у Мінск. Працаваў выкладчыкам у педагагічным тэхнікуме і Беларускім дзяржаўным універ­сітэце, чытаў лекцыі па граматыцы і методыцы выкладання беларускай мовы на Слуцкіх настаўніцкіх курсах. У Вялікую Айчынную жыў у Клязьме паблізу Масквы, Ташкенце, Ма­скве. У канцы 1944 г. вярнуўся ў Мінск.

Памёр 13 жніўня 1956 г. за сваім рабочым сталом. Пахаваны ў Мінску на Вайсковых могілках. Яго імя было нададзена Мінскаму паліграфічнаму камбінату, Інстытуту мовазнаўства НАН, Нацыянальнаму драматычнаму тэатру ў Віцебску, Цэнтральнай навуковай бібліятэцы НАН, многім іншым бібліятэкам Беларусі. Яго імем названы Нацыяналь­ны гуманітарны ліцэй і Нясвіжскі каледж. Імя Я. Коласа носяць школы, плошчы, вуліцы гарадоў і вёсак Беларусі. Помнікі Коласу пастаўлены ў Мінску (на плошчы, названай у яго гонар), у вёсцы Мікалаеўшчына, Навагрудку, у вёсцы Плоскае Талачынскага раёна. Бюст пісьменніка ўсталяваны ў Нясвіжы.

Бываючы ў сталіцы, трэба абавязкова наведаць Літара­турна-мемарыяльны музей Якуба Коласа ў доме, у якім пісьменнік жыў апошнія гады. Музей мае філію, якая ўключае мемарыяльныя сядзібы Акінчыцы, Альбуць, Ласток, Смольня. Цікава, што Альбуць апісана ў паэме “Новая зямля” пад назвай “Парэчча”). На сядзібе Смольня растуць ліпы, пасаджаныя Коласам у 1911 г.

22 верасня 1972 г. быў створаны Коласаўскі заказнік на Стаўбцоўшчыне, каб зберагчы прыродны комплекс мясцін, звязаных з Коласам. Пісьменнік надзвычай любіў прыроду Беларусі, стварыў безліч лірычных апісанняў. Заказнік уключае тэрыторыю, прылеглую да Смольні, да мемарыяльных сядзіб Альбуць, Ласток, урочышча Бервянец (Дубы) — маляўнічая мясціна, апісаная ў шматлікіх творах. У заказніку адкрыты мастацка-мемарыяльны комплекс “Шлях Коласа”, які налі­чвае каля паўсотні драўляных скульптур па матывах твораў.

Літаратурныя музеі былі створаны у шэрагу вясковых школах у родных мясцінах паэта. Нельга забываць, што Якуб Колас — класік не толькі беларускай, але і сусветнай літаратуры, адзін з заснавальнікаў новай беларускай літара­туры і сучаснай літаратурнай мовы. Той самай, на якой мы, удзячныя нашчадкі, павінны сёння думаць, размаўляць, пісаць. Бо, як пісаў мудры дзядзька Якуб: “Ніякае багацце людзей не бывае даражэйшым за іх родную мову”.

Канстанцін КАРНЯЛЮК.

Оцените материал
(Голосов: 0)
Количество просмотров: 848
Теги

Комментарии  

Микола# Микола 0
Вельмі цікава, аднак хацелася б болей пра ягоную творчасць пачытаць
30.10.2017 15:44 Ответить Сообщить модератору

Добавить комментарий


Защитный код
Обновить

Лента новостей

Шести семьям назначен семейный капитал

17.06.2018 г.

Первая книга поэта

17.06.2018 г.

Приход Святой Троицы проведет седьмой «парафиальный фэст»

16.06.2018 г.

Первый укос позади

16.06.2018 г.

У сувязі з Днём медыцынскіх работнікаў

16.06.2018 г.

В отделе государственной службы занятости продолжаются ярмарки вакансий

15.06.2018 г.

За добрасумленнае выкананне службовых абавязкаў

15.06.2018 г.

Ганаровай граматай ўзнагароджаны Кашкевіч Ігар Аляксеевіч

15.06.2018 г.

ОАО «МПЗ» организует ярмарку вакансий

13.06.2018 г.

Приглашает Стартап-школа

13.06.2018 г.

В норме ли цифры вашего здоровья?

13.06.2018 г.

Очередная ярмарка вакансий

12.06.2018 г.

23 июня — районный субботник

12.06.2018 г.

Выступили с вдохновением

11.06.2018 г.

Звездопад наград

10.06.2018 г.

На Волковыщине — 895 многодетных семей

10.06.2018 г.

Только один столетний юбиляр

09.06.2018 г.

Прощание с детством должно быть трезвым

09.06.2018 г.

Запрет продолжает действовать

08.06.2018 г.

«Жатва-2018: И хлебом едины»

08.06.2018 г.

Дэлегацыя прадстаўнікоў Ваўкавышчыны разам з каровай Расінкай прыме ўдзел у…

07.06.2018 г.

Приходите посмотреть соревнования санитарных дружин и добровольных пожарных формирований!

06.06.2018 г.

«Наш час» узнагароджаны Дыпломам

06.06.2018 г.

Работа найдется для каждого

05.06.2018 г.

Назначен главный государственный санитарный врач Волковысского района

05.06.2018 г.

Вакансия в инспекции охраны животного и растительного мира

05.06.2018 г.

Райисполком принял решение о создании государственного учреждения…

03.06.2018 г.

«Прямая телефонная линия»

16 июня «прямую телефонную линию» с 9.00 до 12.00 по тел. 4-54-23 проведет первый заместитель председателя — начальник управления сельского хозяйства и продовольствия Волковысского райисполкома Дмитрий Иванович Захарчук.

 

19 июня с 11.00 до 14.00 в Волковысском райисполкоме прием граждан проведет начальник таможенного поста «Волковыск» Владимир Анатольевич Зинкевич.

 

20 июня «прямую телефонную линию» с 10.00 до 12.00 по тел. 4-36-24 проведет депутат Брестского избирательного округа № 16, директор Волковысского филиала Гродненского облпотребобщества Виктор Станиславович Плескач.

 

20 июня с 10.00 до 12.00 по тел. 4-12-11 состоится «прямая телефонная линия» главного государственного санитарного врача Волковысского района Максима Васильевича ЖУКОВИЧА с жителями района по тематике «Об обеспечении санитарно-эпидемиологического благополучия населения»..

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Новые комментарии

Гроздей Григорий Иосифович - пропал без вести в 1941г.
Правильно сказал Павел Николаевич,что нужно решать вопросы в жанрово-смыслов ом направлении публикуемых ...

 

Контакты редакции

Главный редактор: Валентина Михайловна Курилик. Тел. 8 (01512) 4-11-99

Заместитель гл. редактора: Тамара Евгеньевна Гурина. Тел. 8 (01512) 4-10-74

Ответственный секретарь: Алексей Петрович Веруш. Тел. 8 (01512) 2-10-19

Приемная: 8 (01512) 9-40-70

Бухгалтерия: 8 (01512) 4-36-17

Тел./факс 8 (01512) 4-11-95

Справки по объявлениям: 8 (01512) 4-10-72

e-mail: nchas@tut.by

Интересные факты

Знаете ли Вы, что ...

Хорошо сказано

Хорошо сказано!

Погода

Погода Волковыск
Информация сайта pogoda.by

Курсы валют

Календарь

Информер праздники сегодня