Волковысская газета «Наш час», новости Волковыска

Общество

Радзіма вядомых людзей. Сёлета сталіцай Дня беларускага пісьменства стане Іванава

Радзіма вядомых людзей. Сёлета сталіцай Дня беларускага пісьменства стане Іванава
28 Августа
2018 г. Вторник

Сёлета рэспубліканскае свята прыме горад Іванава, што на Брэстчыне. Чаму менавіта колішні Янаў абраны сталіцай Дня беларускага пісьменства? Пэўна таму, што ён пакінуў адметны след у літаратурнай гісторыі краіны.

Найперш, гэта радзіма велічных постацяў. Фёдар Дастаеўскі, Ян Пратасовіч, Напалеон Орда. Пратасовіч і Орда нарадзіліся на гэтай зямлі (першы — у вёсцы Магільна, якая даўно злілася з горадам Іванава, а другі — у Варацэвічах, за 15 кіламетраў ад райцэнтра). Для Дастаеўскага ж Іванаўшчына з’яўляецца прарадзімай — тут жылі яго далёкія продкі. Акрамя таго, вёсцы Дастоева вялікі рускі пісьменнік і гуманіст абавязаны сваім прозвішчам.

Ян Пратасовіч — aўтар шасці паэтычных кніг, выдадзеных у Вільні ў канцы XVI — пачатку XVII ст. На жаль, цяпер імя паэта ў Белаpyci вядома хіба толькі спецыялістам ды захавальнікам спадчыны. Як сведчаць творы Пратасовіча, ён быў чалавекам адукаваным, ведаў латынь, грэчаскую і заходнееўрапейскія мовы, а творы свае пісаў па-польску. Атрымаў адукацыю ў адным з заходнееўрапейскіх універсітэтаў дзякуючы падтрымцы багатых мецэнатаў (магчыма, Радзівілаў). Засвоіўшы гуманістычныя ідэі позняга Адраджэння, Пратасовіч стаў іх перакананым прапагандыстам. У 1570—1580-я гады займаў пасаду віленскага гарадскога суддзі. Мяркуюць, што з канца 1580-х і да сярэдзіны 1590-х гадоў жыў у сваёй вёсцы каля Іванава. Тут былі задуманы i напісаны яго маральна-павучальныя i навуковыя творы, для публікацыі якіх ён прыяз-
джаў «у слаўнае места Віленскае». Пратасовіч быў адным з самых пладавітых паэтаў княства эпохі Рэнесансу. Хоць, насамрэч, аб’ём ягонай друкаванай спадчыны невялікі: каля 120 старонак. Нягледзячы на гэта, творы Пратасовіча занялі вартае месца побач з выданнямі выдатнага беларускага гуманіста Беняша Буднага і таленавітага прапагандыста антычнай літаратуры Яна Казаковіча.

Мастак, музыкант, літаратар, кампазітар і педагог Напалеон Орда нарадзіўся 11 лютага 1807 года ў родавым маёнтку Варацэвічы ў сям’і маршалка шляхты Кобрынскага павета, інжынера-фарты-фікатара Міхала Орды. Калі хлопчыку споўнілася два гады, бацька памёр, і маці выхоўвала яго адна. Пасля заканчэння Свіслацкай гімназіі ён паступіў на фізіка-матэматычны факультэт Віленскага ўніверсітэта. Падчас вучобы студэнт стаў членам тайнага таварыства, за што быў выключаны з навучальнай установы і арыштаваны. Праз 15 месяцаў Орда выйшаў на свабоду і вярнуўся ў Варацэвічы пад нагляд паліцыі.

Прымаў удзел у паўстанні 1831 года. Пад чужым прозвішчам ён уцёк у Парыж і атрымаў статус эмігранта. Тут Орда стаў сябрам Адаму Міцкевічу, пазнаёміўся з Тургеневым, Бальзакам, Стэндалем, у Шапэна браў урокі ігры на фартэпіяна, вучыўся маляваць у студыі майстра архітэктурнага пейзажа П’ера Жэрара. У 1856 г., калі Аляксандр II аб’явіў амністыю эмігрантам, 49-гадовы Напалеон Орда вярнуўся на радзіму. Потым пераехаў у Валынь, дзе працаваў хатнім настаўнікам.

У вольныя ад працы месяцы Орда шмат падарожнічае па Беларусі, Літве, Польшчы і Украіне. У час сваіх вандровак робіць замалёўкі архітэктурных і гістарычных помнікаў, гарадоў і мястэчак, славутых мясцін, звязаных з жыццём і дзейнасцю знакамітых людзей. Вынікам гэтых вандраванняў з’явіўся багаты збор мастацкіх твораў — гэта больш за 1150 малюнкаў, з якіх каля 200 прысвечаны менавіта Беларусі.

Памёр Напалеон Орда ў 76 гадоў у Варшаве. Згодна з завяшчаннем пахаваны ў Янаве ў фамільным склепе. У Іванаве ўстаноўлены помнік славутаму земляку.

Сучаснікі багата прымножылі літаратурную славу Іванава. Імёны празаікаў, паэтаў, пісьменнікаў-дакументалістаў Анатоля Крэйдзіча, Аляксея Каўко, Міколы Федзюковіча, Міколы Панасюка, Міколы Трафімчука, Валерыя Кухарчука, Васіля Жушмы атрымалі шырокую вядомасць у краіне і за яе межамі.

Оцените материал
(Голосов: 0)
Количество просмотров: 1305
Теги

Добавить комментарий


Защитный код
Обновить

Лента новостей

По-прежнему в лидерах

20.09.2018 г.

По святым местам

20.09.2018 г.

Приглашение в кино

20.09.2018 г.

Поступило два обращения

17.09.2018 г.

Сухое молоко для Венесуэлы выпустят на «Беллакте»

17.09.2018 г.

Очередная «Ярмарка вакансий»

14.09.2018 г.

Сирены — только для проверки!

11.09.2018 г.

Районный день охраны труда

11.09.2018 г.

Орденом Матери

10.09.2018 г.

«Внимание, дети!»: итоги

10.09.2018 г.

Для тех, кто не поступил

10.09.2018 г.

«Твае першыя фінансы»

05.09.2018 г.

Работа вас ждет. Приходите!

02.09.2018 г.

На августовском педсовете

01.09.2018 г.

По знаковым местам малой Родины

01.09.2018 г.

Назначен начальник управления образования Волковысского райисполкома

31.08.2018 г.

Знатоки закрыли сезон

31.08.2018 г.

Ганаровай граматай Ваўкавыскага райвыканкама

30.08.2018 г.

За многолетний добросовестный труд в системе образования

29.08.2018 г.

«Каждый должен твердо знать, как здоровье сохранять»

29.08.2018 г.

Открывается группа по обучению на повара

28.08.2018 г.

О пожарах и правопорядке

26.08.2018 г.

Давление на контроле

26.08.2018 г.

Специальное мероприятие «Маршрутное такси» проводит Госавтоинспекция области

25.08.2018 г.

Через неделю прозвенит школьный звонок

25.08.2018 г.

Включите фары!

25.08.2018 г.

Руководителям организаций района

24.08.2018 г.

За добрасумленную бездакорную службу

24.08.2018 г.

Организуется обучение по специальностям повар и продавец

23.08.2018 г.

Выработка Районного соглашения на 2018—2022 годы

21.08.2018 г.

«Прямая телефонная линия»

21 сентября с 10.00 до 12.00 в Волковысском райисполкоме проведет прием граждан по предварительной записи председатель Гродненского облисполкома Кравцов Владимир Васильевич. Запись на прием 18 сентября с 14.00 до 17.00; 19 сентября с 8.00 до 13.00 и с 14.00 до 17.00 по телефону 4-12-93.


22 сентября субботнюю «прямую телефонную линию» с 9.00 до 12.00 по телефону 4-54-23 проведет управляющий делами Волковысского райисполкома ГУДКОВА Елена Алексеевна.


27 СЕНТЯБРЯ с 10.00 до 12.00 начальником инспекции Министерства по налогам и сборам Республики Беларусь по Волковысскому району МИСЬКО Анной Владимировной будет проводиться выездной личный прием граждан, индивидуальных предпринимателей и представителей юридических лиц. Прием состоится в здании администрации центрального рынка по адресу: г. Волковыск, ул. Фабричная. Предварительная запись на прием по тел. 2-49-69.


27 СЕНТЯБРЯ с 10.00 до 13.00 состоится «прямая линия» с заведующим нотариальной конторой Волковысского района САВКО Ириной Иосифовной по тел. 2-73-01.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Новые комментарии

Для пожилых людей - это событие! Спасибо Станиславу и Зое Жук за праздник, который сделал наших ...
1. 16-18 сентября 2. Елена Спиридович и Александр Аверков 3. Александр Серов 4. Кинотеатр "Жолудева"
А как на счёт птиц - на них тоже блохи живут. Одна сердобольная бабушка соседка разводит голубей ...

 

 

 

 

 

 

Контакты редакции

Главный редактор: Валентина Михайловна Курилик. Тел. 8 (01512) 4-11-99

Заместитель гл. редактора: Тамара Евгеньевна Гурина. Тел. 8 (01512) 4-10-74

Ответственный секретарь: Алексей Петрович Веруш. Тел. 8 (01512) 2-10-19

Приемная: 8 (01512) 9-40-70

Бухгалтерия: 8 (01512) 4-36-17

Тел./факс 8 (01512) 4-11-95

Справки по объявлениям: 8 (01512) 4-10-72

e-mail: nchas@tut.by

Интересные факты

Знаете ли Вы, что ...

Хорошо сказано

Хорошо сказано!

Погода

Погода Волковыск
Информация сайта pogoda.by

Курсы валют

Календарь

Информер праздники сегодня