Традыцыі калядавання ўзыходзяць яшчэ да паганскіх часоў, калі верылі, што ў самую доўгую ў годзе ноч злы Карачун з’ядаў Сонца. Каб абараніць яго, людзі выконвалі розныя магічныя дзеянні. А каб Карачун не пазнаў іх, апраналі адзенне навыварат і закрывалі твары маскамі. З сабой абавязкова насілі зорку — сімвал Сонца, якое праслаўлялі каляднымі песнямі.
У хрысціянскі час калядныя традыцыі паступова аб’ядналіся са святам Хрыстовага Нараджэння. Зорка цяпер сімвалізуе Віфлеемскую зорку, якая абвясціла нараджэнне Збавіцеля. З’явіліся новыя калядкі, якія апавядаюць пра найвялікшую падзею і ўслаўляюць галоўных асоб той ночы, калі нарадзіўся Хрыстос. Але і сёння важнай умовай Каляд з’яўляецца пераапрананне, нашэнне масак, ваджэнне Казы.

Калядоўшчыкі хадзілі па дамах з песнямі, танцамі і цэлымі тэатралізаванымі пастаноўкамі. Акрамя агульных, у розных рэгіёнах былі свае, адметныя традыцыі калядавання. Работнікі і творчыя калектывы Мацвееўскага Дома культуры аднавілі абрад, які здаўна існаваў у гэтай мясцовасці.
— Гэта абрад з вёскі Улезлы,— расказвае ўдзельніца народнага фальклорнага гурта “Чараўніцы” Надзея Аляксееўна Талашка. — Разам з удзельніцамі нашага гурта мы аднавілі не толькі Каляды, але і Валоканне, і свята пастуха. Дапамагалі нам мясцовыя старажылы, ад якіх мы запісвалі калядныя песні, вершы. Шмат цікавага даведаліся ад жыхаркі вёскі Улезлы Вольгі Іванаўны Блажыевіч. Яна расказала, што акрамя Звездара, Казы і іншых калядоўшчыкаў абавязкова хадзілі ячшэ два Анёлы. Гэта такая наша мясцовая адметнасць.

Да “Чараўніц” далучаюцца работнікі ДК, моладзь. Вяскоўцы засёды гасцінна сустракаюць калядоўшчыкаў, бо згодна народнаму павер’ю, гэта залог таго, што год будзе ўдалым і ўраджайным. Работнікі фермы “Трунцы” таксама сардэчна сустрэлі гасцей з каляднай зоркай. На хвілінку адклаўшы справы, вадзілі карагод вакол Казы, смяяліся з яе жартаўлівых “выбрыкаў”.
— Вялікі дзякуй работнікам культуры, што не забываюць пра нас, — гаворыць загадчыца фермы Тэрэза Біч. — А таксама за тое, что не забываюць народныя традыцыі. Гледзячы на іх, далучаецца і моладзь. У нашай вёсцы ў гэтыя дні дзеці таксама калядуюць. І не проста, пераапрануўшыся, ходзяць па хатах, але і вершы калядныя ведаюць, і песні. Гэта вельмі важна, гэта нашы карані.
Оперативные и актуальные новости Волковыска и района в нашем Telegram-канале. Подписывайтесь по ссылке!
Правила использования материалов "Наш час" читайте здесь.
